Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Historia zamku w Örebro

Jako punkt, będący zarazem początkiem istnienia zamku, przyjęto uważać połowę 13 wieku, mimo, iż wyczerpujące dane na temat początków jego istnienia nie zachowały się. Według zapisów historycznych miejscowego biskupa, datowanych na 18 wiek, zamek ten został zbudowany na rozkaz słynnego Birger jarla, władcy Szwecji i założyciela Sztokholmu. W tym to czasie obiekt ten prezentował sobą niedużą budowlę obronną znajdującą się na wysepce otoczonej przez wody rzeki Svartån. Ponadto, składał się on z masywnej baszty strażniczej, wokół której wznosiły się mocne 7-metrowe mury tworzące pięciokątny dziedziniec wewnętrzny. Jak każdy inny średniowieczny zamek, Örebro w pierwszej kolejności powstał z zamysłem stworzenia obiektu obronnego, tym bardziej, że w miejscowości tej zbiegało się kilka ważnych szlaków: szlaki handlowe do Dalarny, niegdysiejsze trasy pielgrzymów do Norwegii, a także droga Eriksgata – droga, którą zgodnie z tradycją pokonywali nowo wybrani szwedzcy władcy w celu zapoznania się ze swymi posiadłościami.

Znaczna rozbudowa Zamku Örebro nastąpiła po upływie stulecia, w epoce panowania króla Magnusa Erikssona, który nie tylko umocnił starą twierdzę, ale i wybudował nowe, trzykondygnacyjne pomieszczenia mieszkalne – północne i południowe skrzydło. W 1364 roku Zamek Örebro został zdobyty przez Albrechta Meklemburskiego, który przy wsparciu niemieckich książąt zdobył władzę w Szwecji. W 1434 roku zamek został przekazany pod władzę Engelbrekta Engelbrektssona, który zasłynął jako przywódca potężnego narodowego powstania przeciw Duńczykom. To właśnie z zamku Örebro wyruszył w 1436 roku w swą ostatnią wyprawę ciężko chory Engelbrekt, ciało którego po śmierci zostało pochowane w okolicznym kościele św. Mikołaja.

Pod koniec 15 wieku za murami owego zamku mieścił się duński nadzorca sądowy Jones Falster, charakteryzujący się surowym i okrutnym nastawieniem do Szwedów. W 1501 roku obiekt został oblężony przez wojska buntowników powstałych przeciwko duńskiemu królowi Gance'owi, i w lutym 1502 roku przyszły szwedzki regent Svante Nilsson Sture zajął zamek. W 1520 roku twierdza ponownie, nie na długo, przeszła w ręce władców duńskich, ale już w 1521 roku, podczas powstania przeciwko królowi duńskiemu Chrystianowi II, zamek został oblężony i zdobyty przez wojsko Gustawa Wazy, przyszłego króla Szwecji i założyciela wpływowej dynastii.

W 1522 roku, z rozkazu Gustawa Wazy, rozpoczęła się odbudowa zamku, który w ciągu minionych lat przeszedł wiele oblężeń i bojów. Król Gustaw I organizował za jego murami różne spotkania, rezultaty których były bardzo ważne dla państwowości szwedzkiej. W 1529 roku w zamku miało miejsce posiedzenie Synodu, podczas którego król zniósł ślub bezżeństwa – celibat, а w 1540 roku Gustaw I Waza wydał tu prawo o dziedzicznej monarchii. Po śmierci króla zamek przeszedł w ręce jego syna, księcia Karola (przyszłego króla Karola IX), który przystąpił do szeroko zakrojonej rekonstrukcji swej własności. Surowa średniowieczna twierdza na przestrzeni kilku dziesięcioleci zmieniała swój wygląd i w efekcie tego przeobraziła się w bardziej wytworną budowlę w stylu renesansowym.

W czasach panowania króla Karola IX, za murami zamku nie tylko zamieszkiwał monarcha wraz ze swymi nadwornymi, ale również odbywały się tu posiedzenia Riksdagu. Z tego względu, podczas rekonstrukcji obiektu zostały zachowane warunki bezpieczeństwa. Z lądu do zamku, otoczonego rzeką, prowadził drewniany zwodzony most, а sama budowla chroniona była przez potężny mur, wzmocniony dodatkowo przez baszty armatnie. W 1611 roku w Zamku Örebro odbywała się ceremonia koronacji króla Gustawa II Adolfa. Ostateczna przebudowa warowni została zakończona dopiero w 1625 roku za panowania wdowy po królu Karolu IX, królowej Krystynie. Jednakże do tego czasu zamek całkowicie stracił już swe strategiczne znaczenie, а rodzina królewska wolała inne, nieco bardziej nowoczesne rezydencje.

Bez należytej opieki zamek w szybkim tempie niszczał i już na początku lat 1700 jedna z jego baszt runęła. W okresie tym obiekt zaczął być wykorzystywany w charakterze więzienia, po uprzednim urządzeniu w piwnicy jego głównej baszty lochów. Remont twierdzy rozpoczął się w 1758 roku, kiedy to do prac renowacyjnych przystąpił architekt Carl Johan Cronstedt, wykorzystując szkice nadwornego architekta Carla Hårlemana. W rezultacie Zamek Örebro pozyskał nową fasadę wykonaną w stylu klasycystycznym, a ponadto, w odnowionej budowli zostały ulokowane instytucje rządowe oraz rezydencja gubernatora. W okresie tym okrągłe kopuły wieńczące baszty zostały zamienione na płaskie dachy, а mur obronny, jako że już nie był przydatny, został zburzony. Powstałe z tego względu dodatkowe miejsce wypełniły tarasy.

W 1810 roku za murami zamku miała miejsce ceremonia przekazania insygniów królewskich z rąk byłego króla Karola XIII w ręce Jana Baptysty Bernadotte, wybranego na tron przez szwedzki parlament. Od 1856 roku zamek stanowił schronienie dla znaczącej części zbiorów Krajoznawczego Muzeum Örebro, które mieściło się tutaj do 1963 roku. Pod koniec 19 wieku rozpoczęła się kolejna potężna przebudowa obiektu, finansowana ze środków społecznych zebranych przez tych, którzy walczyli o przywrócenie twierdzy jej niegdysiejszego, renesansowego wyglądu. Rekonstrukcją obiektu od 1897 do 1901 roku zajmował się architekt Thor Thorén, oczarowany Zamkiem Gripsholm oraz Zamkiem w Vadstenie. W 20 wieku za murami warowni Örebro co prawda jeszcze nie raz odbywały się prace remontowe, lecz zmian do jej wyglądu zewnętrznego nie wnosiły.