Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Historia zamku Gripsholm

Pierwsze stronice bogatej historii zamku Gripsholm zostały napisane pod koniec XIV wieku, kiedy to na niewielkiej wyspie na jeziorze Melar powstała twierdza. Budowę ciągnąca się od 1380 do 1383 roku zainicjował szwedzki kanclerz Bo Jonsson Grip na cześć którego zamek otrzymał nazwę jego imienia. Kanclerz był nie tylko potomkiem starego, sławnego rodu ale też wielce wpływową postacią na dworze króla Magnusa Erikssona, któremu Bo Jonsson często pożyczał pieniądze. W ramach spłaty długów król najczęściej nadawał kanclerzowi obszary ziemskie i tym sposobem w rękach Bo Jonssona znalazła się nieomal połowa Szwecji. Po śmierci kanclerza w 1386 roku arystokraci szwedzcy kilka lat wiedli sprzeczki o spóściznę próbując podzielić między siebie spadek , jednak z jakichś powodów nikt nie pretendował by zawładnąć zamkiem i tak po pewnym czasie został on opuszczony i zapomniany.

W roku 1472 wpół zniszczoną budowlę zamku wykupił od korony szwedzkiej należący do wyższej sfery szlachcic Sten Sture Starszy, który później sprzedał odremontowany zamek mnichom kartezjańskim. To właśnie oni założyli w murach zamku klasztor Najświętszej Mrii Panny, od którego nazwy swoją nazwę Mariefred przyjęło pobliskie miasteczko. Jednak mnisim celom nie dane było na długo wpisać się w historię zamku Gripsholm ,– już w latach 1520 ych- po wyborze na tron króla Gustawa I Wazy wiara katolicka na terenie Szwecji datuje okres prześladowań, a klasztory podlegają niszczeniu. Po reformacji kościoła zamek przeszedł w ręce państwa szwedzkiego, dla obrony którego król Gustaw I potrzebował nowych twierdz.

W roku 1537 na ruinach dawnego klasztoru rozpoczęła się budowa nowego zamku Gripsholm, który odtąd stał się ważnym elementem w systemie punktów broniących dostępu do Sztokholmu. Architekt Heinrich von Kellen stworzył zamek, jaki z niewielkimi zmianami zachował się do dnia dzisejszego, - budowla z czerwonej cegły, z okrągłymi wieżami w narożach. Na szczytach wież zostały umieszczone armaty, które miały bronić portu i samego zamku uważanego za jedną z ulubionych rezydencji króla Gustawa I. W murach zamku z inicjatywy Króla Gustawa I powstawać zaczęła kolekcja obrazów, która w ciągu wieków stała się kanwą dla Muzeum Narodowego Szwecji.

Po śmierci Gustawa I między jego spadkobiercami zaczęła się prawdziwa wojna , w wyniku czego zamkowi Gripsholm przyszło zamienić się w więzienie. Eryk XIV uwięził tu na kilka lat swojego brata Jana i jego żonę Katarzynę Jagiellonkę, która w Gripsholmie urodziła syna, przyszłego króla Szwecji i Polski Zygmunta III. Młodszy z braci, król Karol IX po zdobyciu tronu rozpoczął przebudowę zamku chcąc nadać mu bardziej współczesny, renesansowy wygląd. W budynku powiększono okna, pomieszczenia mieszkalne zaczęto ogrzewać za pomocą systemu rur z gorącą wodą, do jednej z wież dobudowano nowe skrzydło.

W końcu wieku XVII dobudowane zostało jeszcze jedno skrzydło mieszkalne, nazywane , miejscem ustronnym królowej, z racji tego, że w Gripsholm często służył za rezydencję wdowom po królach szwedzkich. W latach Wojny Północnej zamek Gripsholm znów służył za więzienie i dopiero w 1744 roku został uporządkowany i przebudowany. W tym czasie zamieszkiwała go, w oczekiwaniu na ślub ze szwedzkim królem Adolfem Fryderykiem, księżniczka pruska Louise – Ulrika. Na życzenie przyszłej królowej wieże zamkowe zostały zwieńczone eleganckimi kopułami, podziwiać ich jednak nie zdążyła Louisa- Ulryka długo gdyż zaraz po ślubie para królewska przeniosła się do zamku Drottningholm.

Po upływie trzech dziesiątek lat syn królowej Louisy -Ulrike , król Gustaw III znów ożywił zamek i przywrócił mu dawną świetność ustanawiając tu swoją rezydencję. W 1773 roku na zamku rozpoczęła się kolejna przebudowa części pomieszczeń, które nabyły dzięki temu wygląd wnętrz w stylu wczesnego klasycyzmu. W tym to czasie zostało dobudowane, miejsce ustronne królowej, a w jednej z zamkowych wież powstał wspaniały teatr, na scenie którego błyszczał sam król i jego dworzanie. W 1809 roku w zamku Gripsholm akt swojej abdykacji podpisał znany z nieudolnej władzy król Gustaw IV Adolf, którego potomkom na wniosek Rigstagu odmówiono prawa pretendowania do korony szwedzkiej.

Ostatnim królem zamieszkującym zamek Gripsholm był malarz, poeta i reformator Karol XV, a jego brat Oskar II za czasów swojego panowania powołał Stowarzyszenie Gripsholm, które od końca XIX wieku zajmowało się restauracją zamku i dbałością o jego wizerunek. Dziś zamek Gripsholm jest majątkiem królewskim, ale jest też otwarty dla turystów, którzy mogą zwiedzać to piękne miejsce w grupach zorganizowanych wycieczek jak i indywidualnie.